Yoğunluk kavramı nasıl tanımlanır
Aroma yoğunluğu, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü hissedildiğini anlatan bir ölçüttür; nota çeşitliliğiyle aynı şey değildir. Tadıma yakmadan girişmek işinizi kolaylaştırır, çünkü çubuğun çıplak kokusu elinize bir referans noktası sağlar özellikle yeni başlayanların gözünden kaçan bir noktadır. Bu aşamada no. 1 tubos aroma profili benzeri tüple korunan bir kutu ile no. 2 torpedo yoğunluğu nasıl gibi tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Yakılmamış çubuğu çekerken ağıza gelen tat ne kadar net ise aroma gücü o ölçüde fazla demektir ve bu basit adım sonraki tüm yorumları daha güvenilir bir temele oturtur. Sonucu o anda yazmak iyi olur, çünkü bellek kısa sürede silikleşir. Aynı çubuğu birkaç kez denemek yanılmayı önler çünkü kalabalık ortamlarda ince notalar kolayca gözden kaybolur. Aroma gücü tek başına iyilik ölçüsü sayılmaz; yalnızca şiddeti gösterir. Bu yüzden ilk tadımda acele etmemek hem de kriterleri baştan belirlemek işin temeli olur. Kriter netleşince her çubuk aynı cetvelle değerlendirilir böylece yorumlar birbirini destekler. Tadım sırasında telefon kenarda durursa dikkat güçlenir.
Yanışın üç evresinde aroma gücü
Bir sigarillonun aroması baştan sona değişir; bu yüzden yoğunluğu tek seferde değerlendirmek doğru olmaz ayrıca baştan davranıp hüküm vermek sık görülen bir yanlıştır. Başlangıç bölümde koku çoğunlukla yumuşak ama net başlar tabii ki bu düzen her çubukta birebir tekrar etmeyebilir. No. 3 tubos gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım kısa sürer çünkü gerçek karakter genellikle bu kısımda saklıdır. İkinci evrede aroma gücü çoğu zaman yükselir ama tonlar koyulaşır ve çoğu zaman başlangıçtaki çekişlerden edinilen izlenim eksik olur. Petit churchills tadım notları benzeri kalın çaplı bir vitolada bu yükseliş daha geç gelir gerçekten bu sebeple yavaş gitmek fayda getirir. Sonlara doğru ısı yükseldiğinden acımsı notalar öne çıkabilir gerçekten ısınmış tütün asıl tadını ancak orta kısımda gösterir. Her evre için ayrı bir puan vermek daha adil değerlendirme verir. Evrelerin geçişi çoğu zaman net değildir, bu yüzden kabaca üç parçaya ayırmak yeterlidir. Değişimleri fark etmek adına çekiş aralığını sabit tutmak gerekir. Art arda çekmek ısıyı artırır hem de aromayı çarpıtır.
Beş basamaklı puan ölçeğiyle yoğunluk notu verme
Aroma gücünü sayıya dökmek öznel izlenimi daha net hâle getirir her zaman sabit aydınlatma ile sessiz bir ortam tercih edilmelidir. Birden beşe giden bir ölçek çoğu tadımcı için işe yarar bu durum tadım notlarını kişiden kişiye daha karşılaştırılabilir yapar. 1 belli belirsiz aromayı, 5 de ağızda uzun süre kalan güçlü notayı gösterir böylece dikkat dağılmaz ve yorum doğruluğu artar. Petit julietas neye benzer gibi ince ve kısa bir çubuk çoğunlukla düşük puanlarda kalır ve ileride okunduğunda hangi noktayı kastettiğiniz kolayca anlaşılır. Petit julietas 25'lik benzeri aynı boydaki bir kutu ise yumuşak notaları yüzünden benzer bir puan çıkarabilir yoksa aynı ürün iki farklı puan çıkarabilir. Notu yazmadan önce birkaç çekiş almak şarttır öte yandan ondalık puanlar vermek fazladan bir yük getirir. Ölçeği her tadımda aynı tutmak kıyaslamayı mümkün kılar. Skalanın ortası en çok tercih edilen puandır, çünkü ılımlı aromalar büyük kısmını oluşturur. Uç noktalardaki puanlar gerçekten belirgin hâllerde kullanılmalıdır. Bu sayede not defteri ayırt edici olur.
Çap ve duman serinliğinin aroma yoğunluğuna etkisi
Çap, dumanın sıcaklığını ve aroma gücünü doğrudan değiştirir bu nedenle kül hattının düzgün gitmesini de gözlemek yararlıdır. İnce bir çubuk daha çabuk ısınır, bu yüzden baharatlı tonlar erken öne çıkar gerçekten dar çaplılarda sıcaklık birikimi belirgin biçimde hızlıdır. Romeo y julieta petit royales gibi ince ve kısa bir çubukta bunu kolayca gözlemlersiniz ısınma hızı ise tadı doğrudan etkileyen bir etkendir. Kalın çubuklarda duman daha serin gelir ama notalar sonradan açılır hem de bu çabukluk aromanın algılanma süresini daraltır. Tadımda regalias de londres benzeri tatlılığı öne alan bir kutu bu çizgiyi güzel gösterir kül oluşumu dengesizse yorum bölümüne yazılmalıdır. Yavaş yanış tadı daha okunur kılar fakat gücünü düşürmez tersine kalın çubukta duman daha geniş bir alana dağılır. Dolayısıyla kalınlığı not defterine eklemek gerekir. Farklı kalınlıklarda iki çubuğu aynı oturumda denerken ilk olarak dar çaplıyı ardından geniş çaplıyı içmek iyi olur. Böylece yoğun tat ince olanın izlenimini gölgelemez. İkisi arasındaki bekleme zamanı yaklaşık yarım saat tutulmalıdır.
Retrohale ve damak izlenimi nasıl okunur
Aroma iki yoldan gelir: damaktaki tat ve burun boşluğunun yakaladığı koku oysa bu iki kanal birbirini besler fakat aynı şey değildir. Yoğunluğu dikkatle yorumlamak adına ikisini ayrı kaydetmek gerekir bu ayrım ilk bakışta önemsiz görünse de sonuçları oldukça etkiler. Nefesi ağızdan bırakırken burun yoluyla yavaşça bırakmak retrohale yöntemidir mesela hafif bir nefes aromayı daha geniş açar. Short churchills benzeri kremsi bir robusto bu yöntemle aroma tarafını belirgin gösterir üstelik nezle halindeyken denenen tadımlar güvenilir olmaz. Yirmi dakikalık ince puro gibi ince bir çubuk de fındıksı tonu daha hızlı geçirir hızlı bir nefes ise narin tonları siler. Yoğunluk damakta zayıf ama koku tarafında belirgin olabilir aynı şekilde ağır bir öğünden sonra algı azalır. Bu iki notu karşılaştırmak aydınlatıcıdır; İki puanı ayrı yazmak kafa karışıklığını önler. Yeni başlayan tadımcılar açısından ilk adımda koku yoluyla algılanan ipuçlarına bakmak daha kolaydır. Deneyim arttıkça damak kısmı da ayrıntı göstermeye başlar. Farklı aromaları isimlendirmeyi alışkanlık yapmak algıyı güçlendirir.
Su ve kahve ile aroma algısı
Damak yorulduğunda yoğunluk olduğundan zayıf hissedilir üstelik yemek aralarında deneme yapacaksanız bu önlem iyice önem kazanır. Bu yüzden her çubuktan sonra oda sıcaklığında bir yudum su içmek yararlı olur bu basit önlem aroma gücünün gerçek yüzünü görmenizi mümkün kılar. Geniş çaplı puro kutusu benzeri geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa sade soda daha uygundur zira yorgun bir ağız en belirgin aromayı dahi soluk gösterir. Şekersiz kahve kakao notalarını öne çıkarır, şekerli içecek ise notaları bastırır üstelik buzlu içecekler dili duyarsızlaştırır ve aroma hissini azaltır. Puritos serisi gibi ince ve beşli bir pakette kuru tütün karakteri su ile daha net görünür bu yüzden temizlik aşaması atlanmamalıdır. Eşlikçiyi her tadımda aynı seçmek karşılaştırmayı bozmaz nitekim tatlı içecekten sonra keskin notalar gerçekte olduğundan güçlü görünür. Yemekten hemen sonra tadım denemek doğru olmaz. Su ve kahve dışında sade çay da düşünülebilir; asıl mesele içeceğin sade kalmasıdır. Damak temizlendikten sonra iki üç dakika ara vermek faydalıdır. Hızlıca girişilen değerlendirme çoğunlukla hatalı sonuçlanır.
Küçük çubuklarda aroma nasıl okunur
Sigarillo formatında içim hızlı sürdüğünden yoğunluk değişimi daha az bir aralıkta kalır üstelik başlangıç notu bu ölçülerde hızla kaybolabilir. Dolayısıyla başlangıç ve bitiş arasındaki oynamayı yakalamak daha zordur bu sebeple kısa bir ölçü uzun bir puroya göre daha sabırlı izlenmelidir. Tadımda 20 club sigarillo gibi club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi uzatır böylece aroma gücünü izlemeyi kolaylaştırır zira her çekişin ağırlığı daha fazladır. 20 mini sigarillo gibi mini ölçü ise kakao tonunu çabucak gösterip biter çünkü değişim dakikalar değil birkaç çekişte gerçekleşir. Kısa çubuklarda iki çubuk tadmak tek çubuktan daha sağlam sonuç verir bu sebeple düzenli ve dengeli çekiş önerilir. Teneke kutu aroması başlangıçtaki ilk izlenimi belirler dolayısıyla not almayı yanış sürerken değil bitişten hemen sonra yapmak daha rahattır. Bunu ayrıca kaydetmek yararlıdır. Ölçü kısaldıkça aroma katmanı azalır, ama güç algısı aynı kalabilir. Bu yüzden sigarillo değerlendirmelerini puro kayıtlarıyla doğrudan karşılaştırmamak gerekir. Ayrı sayfa kullanmak işe yarar.
Tadım defteri tutmak ve aynı çubuğu tekrar denemek
Bir defalık bir tadım yoğunluk hakkında güvenilir bir fikir vermez yani her deneme önceki denemenin üzerine inşa edilir. Ruh hali, oda kokusu ile zaman izlenimi değiştirir bu alışkanlık üç dört tadımdan ardından gözle görülür katkı sağlar. Bu yüzden basit bir tadım defteri tutmak fayda sağlar yoksa benzer aromalar her seferinde yeniden keşfedilir. 20 aniversario tadım notları gibi yıl dönümü sürümü bir puro farklı günlerde denendiğinde kakao tonu değişiyor mu görülür üstelik aynı ürüne dönüp göz atmak ilerlemeyi ölçmenizi sağlar. Bastiones kutusu neye benzer benzeri koyu ve kalın gövdeli bir kutu de aroma notunun ne kadar oynadığını gösterir bu durum zaman kaybına yol açar. Saat, puro adı ile not deftere yazılmalı nitekim en eski kayıtlar ileride açıldığında şaşırtıcı farklar gösterir. Puanlar birbirinden iki puandan çok fark varsa şartlar yeniden düşünülmelidir. Haftalar içinde kendi ölçütünüz netleşir. Defterde kısa cümleler ayrıntılı anlatımlardan daha işlevseldir. Mesela orta bölüm güçlü sedir kokusu şeklinde bir kayıt tatmin edici sayılır. İleride okunduğunda net kalmalıdır.
Yumuşak içim ile güçlü aroma arasındaki denge
Dolgunluk, içimin ağızdaki dokusunu anlatır; aroma gücü de tatların şiddetidir çünkü bu iki özellik aynı doğrultuda hareket etmek zorunda değildir. Bu iki kavram çoğu zaman birbirinin yerine anılır, hâlbuki bağımsız değerlendirilir bu iki kavramı ayrı düşünmek sonuçta daha dürüst bir değerlendirme ortaya çıkarır. El principe tadım notları benzeri küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olsa da sedir notasını net verebilir mesela sert bir içim sönük bir tatla birleşebilir. La cabaña aroma profili gibi dengeli bir kutu ise orta gövdeyle badem tonunu güçlü tutar üstelik ağır bir içim notasız da kalabilir. Yani yumuşak dumanlı bir puro güçlü lezzet sunabilir aksi durum de geçerlidir. Farkı görmek için iki ayrı not yazmak yeterlidir bu nedenle tek ifadeyle güçlü yazmak yerine ayrı ayrı değerlendirmek önerilir. Gövdeye bakarak aroma gücünü hesaplamak yanlış sonuç verir. Aynı gövdeli iki ürün arasında yoğunluk ayrımı aramak hassas bir beceridir. Bu becerinin gelişmesi zaman ile düzenli not tutmayı ister. Sonuçta en güvenilir kriter kendi damak zevkiniz kalır.
Nem ve havalandırma ile yoğunluk algısı
Ortam, aroma izlenimini en az tütün kadar şekillendirir yani en iyi tadım koşulları değiştirmemekle başlar. Nemi düşük bir ortamda tütün çabuk yanar böylece baharatlı tonlar abartılır bu nedenle oda koşullarını de deftere geçirmek akıllıca olur. Çok nemli ortamda ise çekiş tıkanır hem de aroma bastırılır ısı ise tütünün ısınma hızını değiştiren ayrı bir değişkendir. La prado nasıl içilir gibi ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken ahşabın koruduğu durumu dikkate almak yararlıdır yoksa farklı günlerde çıkan puan farkı üründen sanılabilir. Orta gövdeli onlu puro benzeri orta gövdeli onlu bir kutu aynı koşullarda denenirse ayrım net okunur değerlendirme anı seçerken bunu hesaba katın. Havalandırma odadaki kokuları dağıtır, yoğun koku de koku duyusunu bozar hâlbuki gerçek neden çoğu zaman odadaki nem ya da esinti olur. Tadımı her seferinde benzer koşullarda yapmak en güvenilir yoldur. Kapalı bir odada duman yoğunlaşırsa sonraki denemenin tadı yanlış algılanabilir. Pencere aralığı sağlamak genellikle işe yarar. Hava akımı çok güçlüyse kül düzeni bozulur.